Data aktualizacji: 4 września 2025
Data utworzenia: 23 czerwca 2023
Przeczytasz w: 11 min
U niektórych osób, które mają problem ze spełnieniem swoich marzeń o rodzicielstwie, nie jest możliwe leczenie za pomocą własnych gamet. Wtedy niezbędne staje się wykorzystanie komórek jajowych od dawczyni lub nasienia od dawcy w leczeniu niepłodności. W Europie 8% wszystkich cykli in vitro stanowią zabiegi z komórkami dawczyni (ESHRE, 2018).
Na czym polega leczenie z wykorzystaniem gamet dawców? Chcesz się dowiedzieć jakie możliwości proponuje w tym zakresie Bank Płodności INVICTA? Przeczytaj nasz artykuł i pozwól się zaskoczyć, jak nowoczesne i intuicyjne rozwiązania mogą całkowicie zmienić Twoje postrzeganie procesu leczenia niepłodności.
Spis treści
Przyczyny niepłodności oraz możliwe sposoby jej leczenia mogą być niezwykle różnorodne. W niektórych sytuacjach wystarczająca będzie zmiana stylu życia, w innych terapia hormonalna, a czasami niezbędne będzie zastosowanie zaawansowanych metod, jakim są inseminacja czy zapłodnienie in vitro.
W świetle danych, które przedstawiają wyniki raportu raportu European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE) z 2018 r., można jednoznacznie stwierdzić, że liczba cykli leczenia przeprowadzonych po raz pierwszy osiągnęła imponujący poziom. Raport informuje, że w 39 krajach w Europie przeprowadzono ponad milion (1 007 598) cykli leczenia. Te liczby jednoznacznie świadczą o rosnącej potrzebie i dostępności tego rodzaju procedur, które stanowią dla wielu par nadzieję na spełnienie marzenia o posiadaniu potomstwa. Równocześnie wskazują na znaczący postęp w dziedzinie medycyny rozrodu, a także na potrzebę dalszego rozwoju i popularyzacji tych zabiegów w celu wsparcia par zmagających się z niepłodnością.
W pewnych przypadkach, mimo najlepszej opieki lekarskiej, pacjenci są pozbawieni możliwości skorzystania z własnych gamet w procesie leczenia. U kobiet może to wynikać na przykład z braku komórek jajowych, spowodowane przedwczesną menopauzą. Z kolei mężczyźni mogą cierpieć na azoospermię, czyli całkowity brak plemników.
Żadna z tych dolegliwości nie musi oznaczać całkowitego porzucenia marzeń o rodzicielstwie. Istnieje bowiem rozwiązanie w postaci zabiegów in vitro z wykorzystaniem komórek jajowych dawczyni oraz nasienia dawcy. W Europie 8% wszystkich cykli in vitro stanowią zabiegi z komórkami dawczyni (ESHRE, 2018). Przy wyborze kliniki i banku komórek jajowych i nasienia bardzo istotne jest zwrócić uwagę na kryteria kwalifikacji dawców, ich badania oraz skuteczność leczenia.
W tej metodzie komórki jajowe są pobierane od młodej, zdrowej kobiety i anonimowo przekazywane parze starającej się o dziecko. Następnie owe komórki zostają zapłodnione plemnikami partnera lub dawcy nasienia.
Zarodki rozwijają się w warunkach laboratoryjnych aż do osiągnięcia stadium blastocysty. Po odpowiednim przygotowaniu biorczyni przez lekarza, zarodki podaje się do jej macicy. Zabieg wykonywany jest pod kontrolą USG za pomocą specjalnego miękkiego cewnika. Kolejne kilka dni jest kluczowych dla powodzenia leczenia, ponieważ dochodzi do implantacji, czyli zagnieżdżenia się zarodka. W tym czasie lekarz monitoruje poziom hormonów oraz adekwatnie modyfikuje podawane leki przez pacjentkę.
W zaledwie 17 dni po embriotransferze możliwe jest potwierdzenie ciąży klinicznej. Proces ten wykonuje się poprzez oznaczenie poziomu hormonu bhcg oraz badania USG. Skuteczność metody z wykorzystaniem mrożonych komórek jajowych dawczyni wynosi w Klinice INVICTA 75% – i to już po pierwszym zabiegu. Jest więc o 25 punktów procentowych wyższa niż średnia skuteczność w Europie (ESHRE, 2018 r.).
W przypadku znacząco obniżonych parametrów nasienia partnera, inseminacja za pomocą nasienia dawcy staje się jedną z najprostszych metod leczenia niepłodności. Zabieg polega na wprowadzeniu do jamy macicy pacjentki odpowiednio przygotowanego nasienia dawcy, które wykonuje się za pomocą elastycznego cewnika.
Proces samego zabiegu pozwala ominąć dwie istotne bariery, które w naturalnych warunkach negatywnie wpływają na ruch oraz liczbę plemników, utrudniając im dotarcie do komórki. Chodzi tutaj o kwaśny odczyn pochwy oraz gęsty śluz szyjkowy. Inseminacja nie wymaga znieczulenia, a skuteczność zabiegu z nasieniem dawcy dochodzi nawet do 40%.
W niektórych przypadkach problem z gametami może zostać zdiagnozowany u obojga partnerów. W takich przypadkach zalecaną metodą leczenia jest procedura in vitro z adopcją zarodka. Zarodki pochodzą zazwyczaj od par, które wykonywały procedurę in vitro wcześniej i przekazały niewykorzystane zarodki właśnie do anonimowej adopcji. Niestety, bardzo często czas oczekiwania w takiej sytuacji jest dosyć długi – może trwać nawet pół roku. Wynika to z faktu, iż dobranie cech fenotypowych (takich jak budowa ciała, kolor włosów, czy grupa krwi) może być bowiem bardzo trudne.
Nasi pacjenci często decydują się na wybór komórek jajowych od dawczyni oraz nasienia od dawcy. Pacjenci dzięki temu mogą w przystępny sposób dopasować wybory do swojego fenotypu oraz o wiele szybciej podejść do leczenia, ponieważ materiał genetyczny od dawców jest już zamrożony i dostępny w banku. Dzięki temu, że dawcy zostali szczegółowo przebadani i nie mieli problemów z płodnością, zwiększa się bezpieczeństwo i skuteczność leczenia o około 15% w porównaniu do adopcji zarodków od innych pacjentów.
Procedura przebiega następująco: po zapłodnieniu komórek jajowych dawczyni nasieniem dawcy, zarodek jest hodowany w warunkach laboratoryjnych aż do stadium blastocysty. Następnie powstałe zarodki są podawane do jamy macicy pacjentki, gdzie następuje ich zagnieżdżenie, a w konsekwencji rozwija się ciąża.
Wybór dawczyni komórek jajowych i dawcy nasienia opiera się na cechach fenotypowych biorców. Głównym celem takiego doboru jest zapewnienie podobieństwa dziecka do rodziców.
Jest to proces bezpieczny pod kątem medycznym i prawnym, który wymaga starannej selekcji dawców oraz przeprowadzenia specjalistycznych procedur zapewniających przekazanie komórek jajowych i nasienia dawców do przyszłych rodziców. Dawcy przechodzą szczegółowe badania, które obejmują wywiad medyczny, badania genetyczne i inne testy mające potwierdzić jego zdrowie i jakość gamet.
Obejrzyj odcinek podcastu „Eksperci o płodności”, w którym koordynatorka biorstwa komórek jajowych, dawczyni z Kliniki INVICTA w Gdańsku – Małgorzata Budziarska – opowiada o leczeniu in vitro z komórką jajową dawczyni oraz wyjaśnia, jak wygląda i na czym polega biorstwo oraz dawstwo komórek jajowych.
Dawczyni komórek jajowych i dawca nasienia są dopasowywani do cech fenotypowych biorców. Są to kolor i struktura włosów, kolor oczu, wzrost, sylwetka, kolor skóry, rasa oraz grupa krwi i jej możliwe dziedziczenie.
Przeczytaj więcej na temat cech fenotypowych i ich dziedziczenia >>
Jak długo czeka się na wybór dawczyni i dawcy?
W niektórych polskich klinikach proces wybrania dawczyni może trwać od 3 do nawet 6 miesięcy. Natomiast w Banku Płodności INVICTA – zaledwie 1 dzień!
Bank Płodności INVICTA to największy, własny bank komórek jajowych i nasienia w Polsce, prowadzony przez Klinikę Leczenia Niepłodności INVICTA. Jako pierwszy proponuje swoim pacjentom skorzystanie z internetowej platformy, do rezerwacji pakietów gamet od anonimowych dawców.
Wiele klinik nie prowadzi samodzielnie programu dawstwa i jest zmuszone do sprowadzania komórek rozrodczych z zagranicy. Często wiąże się to z dłuższym okresem oczekiwania oraz zwiększeniem kosztów całego procesu.
W Banku Płodności INVICTA baza dawczyń i dawców jest wystarczająco różnorodna, aby dokonać rezerwacji w jeden dzień. Wszystkie dostępne pakiety komórek jajowych i nasienia są witryfikowane (zamrożone) i przechowywane w naszych oddziałach w Gdańsku, Warszawie i Wrocławiu.
Pacjenci podchodzący do procedury in vitro z komórkami dawczyni lub nasienia dawcy mają dostęp do unikatowej bazy Banku Płodności. Potencjalni rodzice mają możliwość samodzielnego wyboru i zarezerwowania materiału genetycznego.
Wystarczy, że pacjenci podadzą cechy fenotypowe swoje i partnera. Wyniki można filtrować według takich kryteriów jak kolor włosów, kolor oczu czy grupa krwi. System podpowie i wskaże profile pasujących dawczyń. W ten sposób można zarezerwować gamety nawet w jeden dzień.
Dzięki temu przyszli rodzice mogą znaleźć dawców, którzy dokładnie odpowiadają ich cechom fenotypowym. Z platformy Bank Płodności INVICTA On-line można skorzystać w dowolnym czasie i z dowolnego miejsca – wystarczy urządzenie z dostępem do Internetu. To pierwsze takie rozwiązanie w Polsce.
Po dokonaniu rezerwacji wybranego pakietu za pośrednictwem platformy, koordynator programu biorstwa kontaktuje się z pacjentami, aby pomóc zaplanować kolejne kroki oraz wizyty lekarskie niezbędne do realizacji leczenia in vitro.
W momencie wyboru dawczyni przez pacjentów oraz zarezerwowania pakietu, koordynator procesu wraz z lekarzem zatwierdza dobór dawcy oraz kontaktuje się z pacjentami, aby zaplanować wizytę w klinice i rozpocząć leczenie.
Jego pierwszym etapem jest oczywiście kwalifikacja lekarska. W przypadku procedur in vitro z wykorzystaniem zamrożonego materiału biologicznego plan leczenia może być podporządkowany naturalnemu lub stymulowanemu hormonalnie cyklowi kobiety.
Dzięki dostępności pakietów komórek rozrodczych on-line jak również możliwości zdalnych wizyt z lekarzem, czas leczenia oraz przyjazdy do kliniki mogą zostać zredukowane do minimum.
Od kwalifikacji i wybory dawczyni do potwierdzenia ciąży może upłynąć zaledwie 1,5 miesiąca. Oczywiście każda sytuacja pacjentów jest indywidualne, więc czas leczenia może się różnić w zależności od towarzyszących terapii i zabiegów dodatkowych.
Bank Płodności INVICTA został utworzony w 2004 roku. Dzisiaj jesteśmy największym, własnym bankiem komórek jajowych i nasienia w Polsce. Wyróżnia nas najlepsza opieka lekarska oraz wysokie standardy kwalifikacji dawczyń oraz dawców, które obejmują zarówno aspekt medyczny, jak i psychologiczny.
Kryteria kwalifikacji opracowaliśmy o wytyczne renomowanych organizacji zajmujących się płodnością: European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE), American Society for Reproductive Medicine (ASRM) oraz Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii (PTMRiE). Cały proces jest zgodny z Dyrektywami Unii Europejskiej oraz zapisami ustawy o leczeniu niepłodności w Polsce.
Poczytaj więcej
